مروری بردرس 10جغرافیای2با زبان ساده
تهیه کننده:زهرا خسروی سرگروه جغرافیا قرچک
خلاصه درس 10: ( انسان در نواحی قطبی )
- اکتشافات اولیه از اوایل قرن 20 آغاز شد.
- کاشفان ابتدا با سورتمه هایی که سگها آن را می کشیدند ، سپس با کشتی و امروزه به وسیله هواپیما به قطب شمال می روند.
- اولین کاشف قطب جنوب " روآلد آموندسن " سرپرست گروه نروژی و همراهانش بود ندو یک ماه بعد " فالکون اسکات " و همراهانش از انگلیس به قطب جنوب رسیدند.
زندگی انسان در شمالگان :
- انسان در سراسر کره زمین باتوسعه دانش و گسترش فناوری توانسته توانایی های خود را افزایش داده و برمحدودیت های محیط زندگی خویش پیروز شود.
- اسکیموها ساکنان قدیمی قطب شمالند ، که دربعضی از فنون مانند ؛ ماهی گیری ، دریانوردی ، ساختن قایق های سبک و تهیه لباس های گرم پیشرفت داشته اند.
- بیشتر قبایل اسکیمو دارای فرهنگ اصیلی هستند که در این فرهنگ :
1- شیوه ومحل زندگی آنها متناسب با فصل تغییر می کند. در زمستان درکلبه های یخی ( ایگلو ) نزدیک ساحل زندگی می کنند و به شکار شیردریایی و نهنگ می پردازند ، و در تابستان زیر چادرهای مخروطی درکنار رودها اقامت می کنند و به صید ماهی آزاد و شکار گوزن می پردازند.
2- مفاهیم مذهبی آنان براساس دوگانگی میان تابستان " مذکر " و زمستان " مؤنث " جزئی از فرهنگ اصیل آنها تلقی می شود.
- اسکیموها در " اکلاویک کانادا " شهری زیبا و مدرن به نام "اینویک " ساخته اند . در این شهر باکمک مته های بخار ، سوراخهایی عمیق در زمین حفر کرده و پایه های بتنی را در آن قرار داده و ساختمانها را بر این پایه ها بنا نهاده اند ، و هر روزه با افزایش تعداد پژوهشگران و دانشمندان ، تعداد شهرهای مدرن و پیشرفته مناطق سرد قطبی مثل ؛ کانادا ، آلاسکا ، گرینلند ، نروژ ، سوئد و... در حال افزایش است.
جمعیت در نواحی قطبی :
- زندگی در قطب نیاز به برنامه ریزی دقیق و منطبق با شرایط ویژه محیط دارد.
- دانشمندان و پژوهشگران برای انجام تحقیقات مدتی از سال در قطب به سر می برند.
- شیوه زندگی در قطب با توسعه وسایل و ماهواره های ارتباطی و روشهای جدید تهیه نقشه از بخشهای مختلف قاره برفی کاملتر شده است.
- با افزایش جمعیت دنیا زندگی در قطب و تغییرات در محیط طبیعی آن افزایش می یابد.
توانهای محیطی نواحی قطبی :
1- انرژی گرمایی درون زمین
2- جریان های گرم دریایی
3- صید و شکار
4- منابع و معادن
5- ارزش علمی اهمیت قطب جنوب
6- گردشگری در نواحی قطب
1- انرژی گرمایی درون زمین:
انرژی درون زمین بسیار زیاد و طبیعی است و هوا را آلوده نمی کند ، چون برای دستیابی به آن از انواع سوخت ها استفاده نمی شود. آب گرم زیر زمین مواد شیمیایی زیادی دارد ، که با انتقال آن به لوله ها صدمه می زند . برای جلوگیری از خرابی لوله ها گرمای آب زیر زمینی را باید به آبی که مواد شیمیایی ندارد ، بدهند تا به وسیله آن گرما انتقال یابد.
2- جریان های گرم دریایی :
منشأ جریانهای گرم دریایی مناطق حاره است ، و به عرضهای بالا حرکت کرده و وارد قطب می شوند. جریانهای گرم در مسیرحرکت خود ، دما را افزایش می دهد و می تواند محیط مناسبی را برای موجودات آبزی فراهم کند. یک از آنها " جریان آب گرم گلف استریم " که از "کناره غربی شبه جزیره اسکاندیناوی" تا " دریای بارنتز در شمال روسیه " را تحت تأثیر قرار می دهد و اثرات این جریان عبارتند از :
• افزایش یا تعدیل دما و افزایش بارش
• امکان کشتی رانی از اقیانوس منجمد شمالی ( ایجاد " بندر تورنتهایم " و " برگن " در نروژ و " بندر آرخانگلسک " در شمال روسیه )
• افزایش حرکات آب
• افزایش اکسیژن محلول در آب
• جذب دسته های عظیم ماهی و پیشرفت صنایع ماهی گیری در " دریای شمال "
3- صید و شکار:
- وجود جانوران ویژه مثل سیل ها ( فک ها ) ، وال ها و خوک دریایی منبع پروتئین و مواد دارویی برای ساکنان قطبند.
- وجود گله های بزرگ گوزن شمالی که در سرزمین " لاپلند " ( درحد فاصل نروژ و روسیه ) دیده می شود.
4- منابع و معادن :
- معادن و منابع عظیم زمینه فعالیت های اقتصادی و جذب جمعیت را فراهم می سازند .
- وجود بزرگترین تشکیلات ذغال سنگ جهان در کوههای سراسری قطب جنوب که برای بهره برداری از آنها نیاز به وسایل حمل و نقل پیشرفته و مجهز و امکانات کافی است .
- وجود مشکلات و مسائل مربوط به فناوری و سیاست های بین المللی و محیط طبیعی سخت در قطب جنوب موجب غیر ممکن بودن استفاده از ذخایر با ارزش قطبی شده است .
5- ارزش علمی اهمیت قطب جنوب :
- اطلاعات به دست امده از تحقیقات در قطب جنوب عبارتند از :
تاریخچه تحولات آب و هوایی منطقه قطب - ترکیبات جو در طول هزاران سال قبل –
فعالیت آتشفشانها - میزان مواد شیمیایی موجود در کره زمین .
- استرالیا بیشترین سهم را در انجام تحقیقات و فعالیتهای قطب جنوب دارد.
6- گردشگری در نواحی قطب :
o جهانگردی در سال 1917 میلادی شروع و در سال 1961 جدی تر شد.
o هدف جهانگردان قطب جنوب دیدن چشم اندازهایی زیبایی مانند ؛ شفق قطبی – خورشید نیمه شب – اجتماع زیبای پنگوئن ها و وال های غول پیکر – پایگاه تاریخی کاشفان اولیه - است.
o جهانگردان در قطب جنوب به ورزشهایی مانند ؛ پرش با اسکی – کوه نوردی – موج سواری – می پردازند.
o دسترسی به قطب شمال به دلیل نزدیکی به کشورهای اروپایی ، آمریکا ، کانادا ، و روسیه امکان پذیرتر است.


گروه آموزشی جغرافیای متوسطه شهرستان قرچک